COLUMN

බණ සහ චීන

Summary

කිසිම දැනුමක් නැතුව අපේ සමහර අය කතාකරන විෂයයන් දෙකක් තියෙනවා. එකක් තමයි බුදුදහම. අනිත් එක තමයි චීන විෂයය. හොඳට දෙකක් දාගත්තමත් බණ කියන අය අපි අතර ඉන්නවා. ඒ වෙලාවට අපිට හිතෙන්නේ “මෙච්චර බණ දැනගෙනත් මේ අය තවමත් සංසාරේ මොකට රවුම්ගහනවා ද?” කියලා. ඉස්කෝලේ ගිය කාලේ පාඩම් කරගත්ත ඒවා (ඇත්තෙන්ම කනට වැටිච්ච ඒවා) මෙහෙම අයට හොඳට ම ඇති. මෙහෙම කට්ටිය ඒ දන්න ටික එහෙට මෙහෙට කරකවා කරකවා මහා දේශනා පවත්වනවා. “හරියට බණ කියන්නේ නෑ” කියලා ස්වාමීන්වහන්සේලාටත් බනිනවා.

කිසිම දැනුමක් නැතුව අපේ සමහර අය කතාකරන විෂයයන් දෙකක් තියෙනවා. එකක් තමයි බුදුදහම. අනිත් එක තමයි චීන විෂයය. හොඳට දෙකක් දාගත්තමත් බණ කියන අය අපි අතර ඉන්නවා. ඒ වෙලාවට අපිට හිතෙන්නේ “මෙච්චර බණ දැනගෙනත් මේ අය තවමත් සංසාරේ මොකට රවුම්ගහනවා ද?” කියලා. ඉස්කෝලේ ගිය කාලේ පාඩම් කරගත්ත ඒවා (ඇත්තෙන්ම කනට වැටිච්ච ඒවා) මෙහෙම අයට හොඳට ම ඇති. මෙහෙම කට්ටිය ඒ දන්න ටික එහෙට මෙහෙට කරකවා කරකවා මහා දේශනා පවත්වනවා. “හරියට බණ කියන්නේ නෑ” කියලා ස්වාමීන්වහන්සේලාටත් බනිනවා.

හුඟක් මූලික ධර්ම කරුණු සංයුක්ත නිකායේ තියෙනවා. ඒත් ඒවා තියෙන්නේ සංයුක්ත (කෙටි) විදිහට. මේ මූලික ධර්ම කරුණුවලට අදාළ දීර්ඝ විස්තර දැක්වීමක් තියෙන්නේ අභිධර්ම පිටකයේ. පටිච්චසමුප්පාද විභංගය වගේ එකක් මේ සඳහා උදාහරණයක් විදිහට දක්වන්න පුළුවන්. ඒත් මේ බකපණ්ඩිතයෝ විභංගප්‍රකරණය කියලා එකක් තියෙනවා ද කියලවත් දන්නේ නෑ. අභිධර්ම පිටකයේ තියෙන පුද්ගල ප්‍රඥප්ති ප්‍රකරණය හදාරපු කෙනෙක් කීයටවත් නාගර්ජුන හිමියන්ගේ මූලමධ්‍යමකාරිකාව කියවලා ඒකට දැපණේ වැටෙන්නේ නෑ. ඒත් අභිධර්ම පිටකය ම පැත්තකට විසිකරපු ඒ අයට මේ කරුණු දකින්නවත් අවස්ථාවක් ලැබෙන්නේ නෑ. ඒත් මෙහෙම අය බණ කියන එක අත අරින්නේ නෑ.
චීන විෂයයත් මෙහෙම එකක්. අපේ තරම් චීනය ගැන දන්න අය චීනෙවත් නැතුව ඇති. ඕන කෙනෙක් ඒ ගැන කතාකරනවා. ඇත්තෙන්ම චීන අධ්‍යයනය (Sinology) කියන්නේ ඉතාමත් පුළුල්, ඒ වගේ ම ගැඹුරු විෂයයක්. ජර්මනිය, ප්‍රංශය, එංගලන්තය, ඇමෙරිකා ජනපද සංගමය, රුසියාව වගේ රටවල්වල චීන අධ්‍යයන විශේෂඥයෝ (Sinologistsලා) සෑහෙන පිරිසක් ඉන්නවා. ඒ අය තමන්ගේ සම්පූර්ණ කාලය කැපකරලා චීනයේ විවිධ ඉසව් පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරනවා. අවුරුදු හාරදාහක විතර අඛණ්ඩ වාර්තාගත ඉතිහාසයක් තියෙන, ලෝකයේ වැඩිම ජනගහනය ඉන්න රටේ මොන තරම් දැනුමක් නිර්මාණය වෙලා තියෙනවා ද කියන එක ඒ මිනිස්සු හොඳින් ම දන්නවා. ඉතින් ඒ වෙනුවෙන් තමන්ගේ විශ්වවිද්‍යාලවල අධ්‍යයන අංශ පවා ඇතිකරන්න ඒ රටවල් කටයුතු කරලා තියෙනවා.

මමත් අවුරුදු විස්සක් විතර කාලයක් මේ විෂයය හදාරනවා. ඇත්තෙන්ම මේ භවයෙන් පස්සේ තව ආත්ම හතළිහක් තිස්සේ එක දිගට හෙව්වත් මේ දැනුම හදාරලා ඉවරකරන්න බෑ. උඩින් කියපු රටවල්වල චීන අධ්‍යයන විශේෂඥයෝ අදාළ ඉසව් වෙන් කරගෙන හොයන්නෙත් ඒ හින්දා. මෙහෙම හොයන තරමට ඒ දැනුමෙන් වැඩගන්න පුළුවන් කියලා ඒ රටවල්වල අදාළ බලධාරියෝ දන්නවා. ඒත් සියල්ල දත් මෙච්චර බකපණ්ඩිතයෝ ඉන්න අපේ රටට තවමත් චීන වෙළෙඳපොළට ඇතුළුවෙන්න බැරිව දඟලනවා. හැබැයි මේ විෂයය ගැන “දන්න” පිරිස නම් දවසින් දවස වැඩිවෙනවා.

Leave a Reply

Your email address will not be published.